ديبا ،
مهدی : فرزند نظام العلمای تبريزی و ملقب به مكرم الدوله و شعاع
الدوله، در حدود 1257ش در تبريز متولد شد. نظام العلماء در كسوت روحانيت بود و از
اعيان شهر تبريز محسوب می شد و دارای قدرت و نفوذ فوق العاده ای بود و به طوری كه
با مظفرالدين شاه وليعهد مقيم تبريز با اميرنظام گروسی پيشكار وليعهد و وزير
آذربايجان مبارزه می كرد و به دستور وليعهد و اميرنظام، خانه او را اراذل و اوباش
غارت كردند.
مهدی ديبا
برای ادامه تحصيلات به روسيه اعزام شد و در مدارس متوسطه نظام ثبت نام كرد و به
كمك علاءالملك عمويش كه چندی وزيرمختار در روسيه بود، به دانشكده نظامی شاهزادگان
وارد شد و دوره مدرسه مزبور را گذرانيد و به درجه افسری نائل آمد. پس از بازگشت به
ايران با درجه سلطانی در قزاقخانه استخدام شد و تدريجا درجه سرهنگی گرفت و سرانجام
به ميرپنجی رسيد ولی مشاغل نظامی را رها ساخته وارد وزارت امور خارجه شد. چندی
سركنسول در تفليس شد و مدتی در باطوم همان سمت را داشت. وقتی به تهران بازگشت،
رئيس اداره امور بين المللی و جامعه ملل شد. در 1296ش وزير مختار ايران در هلند
گرديد. اين مأموريت قريب نه سال طول كشيد و در 1305 به تهران منتقل شد و سمت
مشاوری داشت. در 1309 بازنشسته شد و پس از چندی درگذشت. از وی دو فرزند بنام بهرام
و سهراب باقی ماند و هر دو تحصيلكرده مدارس نظام روسيه بودند. سهراب بعد از وزارت
امور خارجه منتقل شد و در سفارت ايران در يوگسلاوی خدمت می كرد. سهراب در ميانسالی
به خانواده قطبی گيلانی وصلت كرد و صاحب يك دختر به نام فرح شد كه بعدها به همسری
محمدرضا پهلوی درآمد.
نقل از:
دکتر باقر عاقلی
شرح حال رجال سياسی و
نظامی معاصر ايران
چاپ اول سال 1380 جلد دوم ص. 694
نشر
گفتار باهمکاری نشر علم
| برگشت به ليست |